CIA ma problemy z tym kodem. Czy rozwiążesz 97 znaków zagadki?

Przy kwaterze CIA znajduje się tajemniczy monument. Czeka na rozszyfrowanie. A to nie jest łatwe. Poznaj tajemnice Kryptos.

Kryptos

Tajemnicza rzeźba została zainstalowana w 1990 roku. Najważniejsza jej część składa się z 865 liter wyciętych w miedzianej płycie osadzonej na granitowej podstawie. Rozszyfrowano do tej pory trzy części informacji, czwarta wciąż jest dla kryptologów wyzwaniem. Instalację uzupełniają elementy z granitu, kwarcu oraz skrzemianiałego drewna.


Wspominam tu o materiałach użytych do budowy instalacji, bowiem podobno mają one swoje znaczenie. Drewno ma przypominać o drzewach stojących dawniej na miejscu rzeźby, a także o tym, że to papier był nośnikiem ludzkiej myśli. Basenik z wpływającą wodą ma przypominać o rozprzestrzeniającej się informacji.Tekst umieszczony jest tylko na części rzeźby, i ma być interpretacją metod gromadzenia informacji na przestrzeni wieków.

Kryptos składa się z czterech elementów, czterech tablic, które wypełnione są łacińskimi znakami.

Dwa segmenty po lewej stronie zawierają zawierają cztery zaszyfrowane wiadomości. Dwa po prawej mają pomóc je rozszyfrować – są to warianty tablic używanych w XVI-wiecznym szyfrze Vigenère’a. Poniżej zobaczycie przykład takiej tablicy, ta została jeszcze bardziej skomplikowana, bowiem do alfabetu wplecione zostało słowo KRYPTOS.

EMUFPHZLRFAXYUSDJKZLDKRNSHGNFIVJ
YQTQUXQBQVYUVLLTREVJYQTMKYRDMFD
VFPJUDEEHZWETZYVGWHKKQETGFQJNCE
GGWHKK?DQMCPFQZDQMMIAGPFXHQRLG
TIMVMZJANQLVKQEDAGDVFRPJUNGEUNA
QZGZLECGYUXUEENJTBJLBQCRTBJDFHRR
YIZETKZEMVDUFKSJHKFWHKUWQLSZFTI
HHDDDUVH?DWKBFUFPWNTDFIYCUQZERE
EVLDKFEZMOQQJLTTUGSYQPFEUNLAVIDX
FLGGTEZ?FKZBSFDQVGOGIPUFXHHDRKF
FHQNTGPUAECNUVPDJMQCLQUMUNEDFQ
ELZZVRRGKFFVOEEXBDMVPNFQXEZLGRE
DNQFMPNZGLFLPMRJQYALMGNUVPDXVKP
DQUMEBEDMHDAFMJGZNUPLGEWJLLAETG
 ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZABCD
AKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYP
BRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPT
CYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTO
DPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOS
ETOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSA
FOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSAB
GSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABC
HABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCD
IBCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDE
JCDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEF
KDEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFG
LEFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGH
MFGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHI
ENDYAHROHNLSRHEOCPTEOIBIDYSHNAIA
CHTNREYULDSLLSLLNOHSNOSMRWXMNE
TPRNGATIHNRARPESLNNELEBLPIIACAE
WMTWNDITEENRAHCTENEUDRETNHAEOE
TFOLSEDTIWENHAEIOYTEYQHEENCTAYCR
EIFTBRSPAMHHEWENATAMATEGYEERLB
TEEFOASFIOTUETUAEOTOARMAEERTNRTI
BSEDDNIAAHTTMSTEWPIEROAGRIEWFEB
AECTDDHILCEIHSITEGOEAOSDDRYDLORIT
RKLMLEHAGTDHARDPNEOHMGFMFEUHE
ECDMRIPFEIMEHNLSSTTRTVDOHW?OBKR
UOXOGHULBSOLIFBBWFLRVQQPRNGKSSO
TWTQSJQSSEKZZWATJKLUDIAWINFBNYP
VTTMZFPKWGDKZXTJCDIGKUHUAUEKCAR
NGHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJL
OHIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJL
PIJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLM
QJLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMN
RLMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQ
SMNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQU
TNQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUV
UQUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVW
VUVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWX
WVWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZ
XWXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZK
YXZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKR
ZZKRYPTOSABCDEFGHIJLMNQUVWXZKRY
 ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZABCD

Nad stworzeniem szyfrów rzeźbiarz pracował cztery miesiąc. Pomagał mu emerytowany pracownik CIA, Eda Scheidta. Słowo kryptos jest podobne do słów kryptografia, czy krypta nie bez powodu. Słowo to pochodzi z greckiego, w którym oznacza ukryty. Jeśli już widzicie siebie obok tej rzeźby, muszę was rozczarować – nie uda się wam to. 😦

Szyfr Vigenère’a

Na czym polega wspomniany szyfr Vigenère’a? Cóż, mamy daną tablicę:

A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A
C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B
D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C
E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D
F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E
G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F
H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G
I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H
J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I
K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J
L M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K
M N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L
N O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M
O P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N
P Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O
Q R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P
R S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q
S T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R
T U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S
U V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T
V W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U
W X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V
X Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W
Y Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X
Z A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y

Łatwo zauważyć, że ma ona bardzo symetryczny kształt. W pierwszym wierszu i kolumnie mamy wypisany alfabet, który następnie jest kontynuowany w wierszach i kolumnach.

Potrzebujemy teraz słowa kluczowego i czegoś, co chcemy zaszyfrować.

Na przykład słowo-klucz:

TAJNIAK

a zdanie do zaszyfrowania:

TAJNY KRYPTOS

Słowo klucz jest krótsze niż zdanie do zaszyfrowania, toteż zapisujemy je tyle razy, ile potrzebujemy:

TAJNY KRYPTOS

TAJNI AKTAJNI

Teraz wykorzystamy tabelę z alfabetem podaną wyżej. Szukamy przecięć liter (najpierw TT, potem AA, potem JJ, potem NN, potem YI, i tak dalej). Zaważ też, że nie ma znaczenia, czy zaczynamy od kolumny, czy od wiersza.

TT daje nam M

AA daje nam A

JJ daje nam S

NN daje nam A

YI daje nam G

KA daje nam K

RK daje nam B

YT daje nam R

PA daje nam P

TJ daje nam C

ON daje nam B

SI daje nam A

Sprawdź sam(a)!

Otrzymaliśmy zdanie:

MASAG KBRPCBA

Amerykański matematyk Claude Elwood Shannon udowodnił, że szyfr ten może być nie do złamania, jeśli klucz użyty do szyfrowania (u nas słowo TAJNIAK) jest równy bądź dłuższy długości szyfrowanego tekstu, klucz generowany jets całkowicie losowo – czyli nie przez człowieka lub nawet maszynę, której losowość jest pseudolosowa – maszyna nie może być losowa, może udawać, że losuje na podstawie na przykład zegara systemowego), klucz nie może być użyty ponownie i nie może być nikomu znany (poza oczywiście szyfrującym).

Co się udało rozszyfrować?

Skupmy się na lewej stronie zawierającej ukryty przekaz. Udało się rozszyfrować trzy części. Oto one:

1. Panel

EMUFPHZLRFAXYUSDJKZLDKRNSHGNFIVJ
YQTQUXQBQVYUVLLTREVJYQTMKYRDMFD
VFPJUDEEHZWETZYVGWHKKQETGFQJNCE
GGWHKK?DQMCPFQZDQMMIAGPFXHQRLG
TIMVMZJANQLVKQEDAGDVFRPJUNGEUNA
QZGZLECGYUXUEENJTBJLBQCRTBJDFHRR
YIZETKZEMVDUFKSJHKFWHKUWQLSZFTI
HHDDDUVH?DWKBFUFPWNTDFIYCUQZERE
EVLDKFEZMOQQJLTTUGSYQPFEUNLAVIDX
FLGGTEZ?FKZBSFDQVGOGIPUFXHHDRKF
FHQNTGPUAECNUVPDJMQCLQUMUNEDFQ
ELZZVRRGKFFVOEEXBDMVPNFQXEZLGRE
DNQFMPNZGLFLPMRJQYALMGNUVPDXVKP
DQUMEBEDMHDAFMJGZNUPLGEWJLLAETG

Pierwsza rozkodowana część Kryptosa

Pierwsze dwie linijki z pierwszego panelu:

„Pomiędzy delikatnym cieniowaniem a brakiem światła znajdziesz niuans igluzji
Between subtle shading and the absence of light lies the nuance of iqlusion

Do odszyfrowania trzeba było wykorzystać słowa-klucze: „Kryptos” oraz „Palimpsest”.

Palimpset to rękopis napisany na już wcześniej użytym materiale, w pewnym sensie druga warstwa treści. Jak widać słowa-klucze były bardzo charakterystyczne.

Zauważyć możesz pewne błędy – zostały one specjalnie wprowadzone, by utrudnić rozwiązywanie zagadki. Będą się też pojawiać w dalszych częściach.

Słowa te zostały wymyślone przez Sanborna.

Do odszyfrowania dalszej części pierwszego panelu wymagane były słowa klucze: „Kryptos” i „Abscissa”, czyli po polsku „Odcięta”. Odcięta, to jak powinniśmy pamiętać ze szkoły pierwsza współrzędna układu kartezjańskiego, czyli po prostu X leżąca na poziomej osi. Po odszyfrowaniu dostajemy kolejną zagadkę. Znajduje się tam odniesienie do Williama Webstera, byłego szefa CIA (podwójne WW). Co ciekawe pisarz Dan Brown, który zawarł Kryptos w jednej ze swoich książek, sugerował, że WW mogłoby być odwrócone do MM – jak Maria Magdalena. Twórca zagadki zdementował prawdziwość jego tezy. To William Webster otrzymał po zainstalowaniu Kryptosa w 1990 roku od Sanborna zapieczętowaną kopertę zawierającą rozwiązanie. Obecnie Sanborn mówi, że w liście nie ma informacji kluczowych dla rozwiązania zagadki.

Zaszyfrowany tekst brzmi następująco:

Kolejna część kody Kryptosa

„To było zupełnie niewidoczne. Jak to możliwe? Używali pola magnetycznego ziemi. x Informacja została przejęta i przekazana pod ziemiuum do nieznanego miejsca. x Czy Langley o tym wiedział? Powinien: to jest pochowane gdzieś tam. x Kto zna dokładną lokalizację? Tylko WW. To była jego ostatnia wiadomość. x Trzydzieści osiem stopni pięćdziesiąt pięć minut sześć kropka pięć sekund północ, siedemdziesiąt siedem stopni osiem minut czterdzieści cztery sekundy zachód. x Warstwa druga”.

It was totally invisible. How’s that possible? They used the earth’s magnetic field. x The information was gathered and transmitted undergruund to an unknown location. x Does Langley know about this? They should: it’s buried out there somewhere. x Who knows the exact location? Only WW. This was his last message. x Thirty eight degrees fifty seven minutes six point five seconds north, seventy seven degrees eight minutes forty four seconds west. x Layer two.

Jest on ułożony jak telegraf, bowiem kolejne zdania oddziela znak X.

Początkowo myślano, że w tekście podane są współrzędne położenia pomnika, jednak później okazało się, że jest to miejsce położone o około 45 metrów od Kryptos, niepozorna kafeteria. To oznacza również, że Sanborn musiał czasie tworzenia dzieła mieć dostęp do niezwykle czułych jak na tamte czasy urządzeń GPS, mierzących położenie co do sekundy.

2. Panel:

ENDYAHROHNLSRHEOCPTEOIBIDYSHNAIA
CHTNREYULDSLLSLLNOHSNOSMRWXMNE
TPRNGATIHNRARPESLNNELEBLPIIACAE
WMTWNDITEENRAHCTENEUDRETNHAEOE
TFOLSEDTIWENHAEIOYTEYQHEENCTAYCR
EIFTBRSPAMHHEWENATAMATEGYEERLB
TEEFOASFIOTUETUAEOTOARMAEERTNRTI
BSEDDNIAAHTTMSTEWPIEROAGRIEWFEB
AECTDDHILCEIHSITEGOEAOSDDRYDLORIT
RKLMLEHAGTDHARDPNEOHMGFMFEUHE
ECDMRIPFEIMEHNLSSTTRTVDOHW?OBKR
UOXOGHULBSOLIFBBWFLRVQQPRNGKSSO
TWTQSJQSSEKZZWATJKLUDIAWINFBNYP
VTTMZFPKWGDKZXTJCDIGKUHUAUEKCAR

Kolejna część rozkodowanej informacji

Drugi panel Kryptos został rozszyfrowany prawie w całości, poza ostatnimi trzema linijkami. Brzmi on w ten sposób:

„Wolno, rozpaczlwie wolno, fragmenty szczątków przejścia zasłaniające dolną część drzwi zostały usunięte. Drżącymi dłońmi zrobiłem niewielki prześwit w lewym górnym narożniku. Poszerzyłem go nieco  i oświetliłem wnętrze świecą po czym zajrzałem do środka. Ciepłe powietrze uciekające z komory grobowej sprawiło, że płomień świecy migotał, ale szczegóły komnaty zaczęły wyłaniać się z mgły. Czy możesz cokolwiek zobaczyć q?”
Slowly, desparatly slowly, the remains of passage debris that encumbered the lower part of the doorway was removed. With trembling hands I made a tiny breach in the upper left hand corner and then, widening the hole a little, I inserted the candle and peered in. The hot air escaping from the chamber caused the flame to flicker, but presently details of the room within emerged from the mist. x Can you see anything q?

Czym są wspomniane Q i X?

Fragment ten oparty jest na wpisach z pamiętnika archeologa Howarda Cartera w 1922 roku, w dniu, w którym odkrył on grobowiec faraona Tutenchamona.

Słowa Can you see anything q? z pewnością działają pobudzająco na poszukiwaczy rozwiązania.

Trzy ostatnie linijki zostają nieodgadnione.

97 nieodgadnionych znaków pozostają słodką tajemnicą rzeźbiarza. I udręką kryptologów i miłośników zagadek. Nacisnęli oni na twórcę rzeźby, by ujawnił jakąś wskazówkę.

W 2010 roku zdradził część rozwiązania: znaki NYPVTT odpowiadają słowu Berlin. Według Sanborna ostatnie zagadki są znacznie trudniejsze od pozostałych. Zagadka ta odbiega od standardowego angielskiego, a ponadto sama w sobie jest zagadką. Wiadomo również, że dla zmylenia algorytmów deszyfrujących celowo popełnił kilka literówek i błędów interpunkcyjnych.

To jednak nie pomogło. Dlatego w 2014 roku ujawnione zostało kolejne słowo – CLOCK.

Zdaniem niektórych występujące obok siebie słowa BERLIN CLOCK mogą mieć związek z umieszczonym tam w 1975 zegarem o tej samej nazwie.

Sam zegar jest ciekawą zagadką, widnieje na nim godzina 10:31.

Zasada działania zegara jest bardzo ciekawa:

W pierwszej sekcji dwa podświetlone segmenty mnożymy razy 5, daje to wynik 10. W drugiej sekcji nie świeci się żaden segment, daje to 0 (każdy segment to dodatkowa jedna godzina). W trzeciej sekcji świeci się sześć paneli (mnożymy razy 5). W ostatniej sekcji pierwszy panel oznacza jedną minutę. 10+0 +30+1 daje 10:31.

Obok jest animacja zegara, który może pomóc w jego zrozumieniu.

Sanborn o pytanie o ten zegar twierdzi, że W Berlinie jest wiele interesujących zegarów. Co ciekawe w wywiadzie przyznał, że myślał, że wystarczy jedynie kilka miesięcy na odszyfrowanie Kryptosa.

Wspominałem, że Kryptos nie jest jedynym tajemniczym obiektem. Przed wejściem na teren CIA ustanowione zostało kilka innych, ponoć przydatnych do rozwikłania tajemnicy Kryptos rzeźb – są to trzy blachy z blachy miedzianej. Zawierają one zapis w alfabecie Morse’a oraz blok magnetytu z przytwierdzonym kompasem wskazującym północ.

Według The Wired słowo CLOCK może być zmyłką. Przypominają bowiem, że w trakcie przekazania drugiej podpowiedzi do kin wchodził film Gra tajemnic o Alanie Turingu. Czy to ma sens?

Podczas studiowania mapy zauważyłem też, że przy wjeździe do siedziby CIA znajduje się kawałek muru berlińskiego – czyżby inspiracja do berlińskiego zegara?

Nad rozszyfrowaniem tajemnicy działa grupa na Yahoo.

Co ciekawe, podczas tworzenia rzeźby Sanborna spotkało kilka dziwnych sytuacji:

Rzeźbiarz w licznych wywiadach wspomina o nieznajomych obserwatorach, wyposażonych w kamery i dalekozasięgowe mikrofony, przytacza przypadek, w którym ktoś z drabiną starał się dostać do wnętrza jego studia i sfotografować konstrukcję. Doszło do tego, że zaczął wierzyć, że jakaś frakcja w CIA stara się za wszelką cenę storpedować projekt. – Pewnego dnia wielka ciężarówka wyładowana kamieniami potrzebnymi do rzeźby po prostu zniknęła z mojego podjazdu. Widziałem ją wieczorem, a kiedy wyszedłem się przewietrzyć rano, nie było po niej śladu. Nikt nie potrafił wyjaśnić, co się z nią stało – relacjonuje rzeźbiarz

Według niektórych prawdziwy przekaz Kryptosa spoczywa spokojnie w sejfie Sanborna, który zostanie przez niego otwarty po złamaniu właśnie tego wielkiego szyfru przy siedzibie CIA.

Która wersja jest prawdziwa? Nie wiemy, ale miejmy nadzieję, że się tego doczekamy. Czekamy ćwierć wieku, poczekamy i jeszcze trochę 😉

Źródła:

https://www.cia.gov/about-cia/headquarters-tour/kryptos/index.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Kryptos

https://www.wired.com/2014/11/second-kryptos-clue/

http://archive.wired.com/science/discoveries/magazine/17-05/ff_kryptos?currentPage=all

http://elonka.com/kryptos/

http://kryptools.com/hints.htm

http://makowskimarcin.pl/97-znakow-zagadki/

Zdjęcia:

Tytułowe: By Jim Sanborn – Jim Sanborn, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=8253447

W tekście: By Kryptos1 – Praca własna, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=49663974

By Muritatis – Praca własna, Domena publiczna, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=4474854

Advertisements

One thought on “CIA ma problemy z tym kodem. Czy rozwiążesz 97 znaków zagadki?

  1. Szyfr KRYPTOS został już złamany- Polska 2016. Rozwiązaniem szyfru jest haslo „LEEDS”, które jest związane z biografia artysty Jima Sanborna. Zawiadomiłam wiele instytucji w Polsce z prośbą o medialny patronat, lecz materiały leżą od 9 miesięcy w szufladzie. Otrzymalam ofertę by przekazać materiały polskim kryptologom w Poznaniu – oczywiście za darmo i bez żadnej umowy. Przez Facebook dotarłam do szefowej zespołu d/s KRYPTOSA w USA -pani Elonki Dunin. Wysłałam jej rozwiązanie. Zawiadomilam też sekretariat Jima Sanborna i otrzymałam od nich uprzejmą odpowiedź. Rozwiązanie szyfru KRYPTOS jest genialnie proste. Pani Dunin zapewne jest w wielkim szoku, bo pracowała nad szyfrem 25 lat. Proszę o kontakt Leokadia Janiszewska, GDYNIA.

    Lubię

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s